In Veldhoven experimenteert woningcorporatie Woonbedrijf met warmte uit de zon

Warmtevraag verduurzamen met behoud CV-ketel

“De woningen waarvoor we dit project doen, zijn een aantal jaren geleden al gerenoveerd,” vertelt Ter Burg. “Toen is er een nieuwe cv-ketel geplaatst die nog niet aan vervanging toe is. Bij Woonbedrijf kijken we altijd hoe we de energiekosten voor onze bewoners kunnen drukken. Een deel van de woningen kreeg daarom een aantal jaar geleden zonnepanelen. Maar daarmee voorzie je alleen in het verduurzamen van de stroomvraag. We wilden ook graag weten hoe we stappen konden maken in het verduurzamen van de warmtevraag zonder dat de cv-ketels direct overbodig worden.”

Geen buitenunit nodig

Zo kwamen ze terecht bij een oplossing van Triple Solar: een warmtepomp in combinatie met een PVT-systeem. Besamusca legt uit waarom het PVT-systeem zo geschikt is voor woningcorporaties zoals Woonbedrijf: “Een belangrijk voordeel is dat je voor een PVT-warmtepomp geen buitenunit nodig hebt. Veel bewoners zien dat vaak niet zitten vanwege het geluid. Een ander voordeel is dat de PVT-panelen, gekoppeld aan de warmtepomp, werken met een water-waterwarmtepomp in plaats van een lucht-waterwarmtepomp. Deze systemen hebben een hogere efficiëntie en langere levensduur. Op de panelen zit een garantie van dertig jaar en op de warmtepomp een garantie van zeven jaar. Na vijftien jaar moet er een onderdeel, de compressor, in de warmtepomp vervangen worden. Door de manier waarop onze warmtepompen in elkaar zitten, is dat zeer eenvoudig binnen vijftien minuten te doen. Daarna kan de warmtepomp weer vijftien jaar mee.”

Pilot in Veldhoven

Hoe zit het systeem in Veldhoven technisch in elkaar? Besamusca vertelt dat op het dak van de woningen drie PVT-panelen zijn gelegd, aangevuld met reguliere zonnepanelen. Deze zijn verbonden met een warmtepomp en boilervat. “Met dit systeem kan in de lente, zomer en herfst volledig voorzien worden in de gemiddelde warmtevraag. In de winter kan de cv-ketel de warmte die het PVT-systeem niet dekt aanvullen. Er wordt nog wel warmte opgewekt, omdat de panelen voornamelijk warmte halen uit de buitenlucht in plaats van uit zoninstraling, maar niet voldoende om te voldoen aan de volledige warmtevraag van een gemiddelde woning.”

Ter Burg licht toe dat deze pilot voor Woonbedrijf belangrijk is om te leren hoe verschillende omstandigheden de opbrengst beïnvloeden: “Voor deze pilot werken we met tien verschillende woningen. Dat zijn allemaal rijtjeswoningen, maar er zitten bijvoorbeeld ook een hoekwoning en een woning waar een boom voor staat tussen. Voor ons is het heel interessant wat die verschillen gaan doen met de opbrengst van het systeem. We hebben gezegd dat we geen servicekosten voor deze pilot willen rekenen, omdat we nog niet goed weten wat die de bewoners gaat opleveren.”

Investering voor de lange termijn

De investering in een dergelijk systeem is niet verwaarloosbaar. Hoe kijkt Woonbedrijf tegen die kosten aan? “Als woningcorporatie kijken we niet naar terugverdientijden, maar focussen we op total cost of ownership (TCO), het totaal rendement over de levensduur van het systeem. Verduurzamen van woningen kost geld, maar als je dit systeem vergelijkt met de TCO van andere systemen die de warmtevraag kunnen verduurzamen, dan komt het er goed uit.”

Verwachtingen en monitoring

De eerste resultaten van de opbrengst laten nog even op zich wachten, vertelt Besamusca: “Na een eerste periode waarin de warmtevraag nihil is, kun je nog niet veel zeggen. We willen ook weten wat er in de winter gaat gebeuren als de verwarming aan is geweest.” Alhoewel de eerste resultaten er nog niet zijn, is Ter Burg al optimistisch: “Als ik er met mijn boerenverstand naar kijk, zou ik zeggen dat dit wel zal gaan werken.”

De monitoring van het systeem is goed geregeld vanuit Triple Solar. “Onze warmtepompen hebben een simkaart die de werking van het systeem monitort, onafhankelijk van het internet van de bewoners. Een voordeel hiervan is dat we bij een storing een melding krijgen en op afstand veel kunnen uitlezen en herstellen. Zo hoeft er niet altijd een monteur bij de bewoners langs te gaan om reparatie uit te voeren.” Dit maakt het systeem ook geschikt voor de toekomst. “We zijn nu al aan het onderzoeken hoe we de systemen zo kunnen inrichten dat de bewoner maximaal gebruik kan maken van de warmte en stroom die hij zelf opwekt. Dat maakt dit systeem heel geschikt voor de toekomst met volle stroomnetten en zonder salderingsregeling,” sluit Besamusca af.

Wat zijn PVT-panelen?

PVT-panelen zijn panelen voor op het dak van de woning die fungeren als bron voor een warmtepomp. Vanaf de straat zijn ze nauwelijks te onderscheiden van gewone zonnepanelen. De bovenkant bestaat uit een PV-laminaat, aan de onderkant zit een warmtewisselaar die warmte aan de buitenlucht onttrekt. Hierdoor maken PVT-panelen efficiënt gebruik van de ruimte. De warmte is afkomstig uit het temperatuurverschil tussen de vloeistof in de warmtewisselaar en de buitenlucht die langs de achterkant van de panelen waait. Dat temperatuurverschil bestaan ook ’s nachts en in de winter, waardoor een PVT-paneel het hele jaar door 24 uur per dag warmte opwekt.